Dieren centraal stellen in de transitie naar een duurzamere dierhouderij

De veterinaire sector roept op om het dier centraal te zetten in de transitie naar duurzame dierhouderij. Dierenartsen in de praktijk, wetenschap, het onderwijs en bedrijfsleven bieden hun kennis en deskundigheid hiervoor aan.

Het bestaande beleid is gericht op stikstofreductie en kijkt vooral  naar verkleining (halvering) van de veestapel. Dat geeft echter geen garantie op een goede gezondheid en het welzijn van de overgebleven dieren. De KNMvD (beroepsvereniging van dierenartsen) en de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht geven aan dat dit geen garantie is op een goede gezondheid en welzijn van de overgebleven dieren. Zij hebben daarom een position paper gepubliceerd ‘Zet het dier centraal in de transitie naar een duurzamere dierhouderij’.

Zie: https://www.knmvd.nl/dierenartsen-zet-het-dier-centraal-in-de-transitie-naar-een-duurzamere-dierhouderij/?utm_medium=email  en https://www.knmvd.nl/app/uploads/2022/10/220919-KNMvD-position-paper-stikstof-def.pdf

 

Beleid maximale temperaturen bij diertransporten in de maak

Minister Adema van Landbouw wil het EFSA-advies over maximale temperaturen tijdens diertransporten proberen toe te passen in een beleidsregel. Hij betrekt de NVWA en de relevante sectorpartijen erbij met het oog op uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid. Dat laat hij weten naar aanleiding van Kamervragen van Leonie Vestering van de Partij van de Dieren.

De Europese autoriteit op het gebied van voedselveiligheid (EFSA) heeft begin september advies uitgebracht over het welzijn van dieren tijdens transport. Daarbij worden temperatuur en luchtvochtigheid worden als belangrijkste factoren gezien. In de aanbevelingen staat dat de maximale temperatuur voor respectievelijke biggen van 30 kg, varkens en zeugen niet hoger mag zijn dan respectievelijk 30, 25 en 22 graden. Landbouwminister Adema was via Kamervragen van PvdD-lid Vestering aan het jasje getrokken of hij dit advies ter harte nam.

Duidelijke temperatuurgrenzen

En dat doet Adema naar eigen zeggen van harte. Sterker nog Nederland staat volgens hem aan de basis van de zogeheten position paper met Denemarken, Duitsland, Zweden en België is opgesteld. „Daar vragen we onder andere om meer ruimte voor de dieren en duidelijkere temperatuurgrenzen. De Europese Commissie verwacht eind volgend jaar met voorstellen tot wijziging van de transportverordening te komen. De borging van het dierenwelzijn tijdens transporten is Europees geregeld via de transportverordening. Deze verordening is rechtstreeks van toepassing in Nederland en bevat niet de hierboven beschreven temperatuurgrenzen, maar meer algemene normen. Voor de aanpassing van de transportverordening zet Nederland zich samen met andere genoemde Europese landen in.”

Zie: https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-landbouw-natuur-en-voedselkwaliteit/documenten/kamerstukken/2022/10/11/beantwoording-kamervragen-over-de-maximale-temperatuur-bij-diertransporten  en https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-landbouw-natuur-en-voedselkwaliteit/documenten/beleidsnotas/2022/10/11/beslisnota-bij-beantwoording-kamervragen-over-de-maximale-temperatuur-bij-diertransporten

 

Slacht van jonge bokjes stopt in 2025

Mede dankzij onze inspanningen heeft de sector een plan opgesteld om het transport en de slacht van hele jonge bokjes aan banden te leggen. In 2025 moeten melkgeitenhouders al hun geitenbokken (100%) afmesten tot een leeftijd van gemiddeld 5 weken. In 2023 moet dit minimaal 25% zijn en 2024 minimaal 50%. Hoewel 5 weken alsnog jong is, zijn de bokjes op deze leeftijd beter bestand tegen stress en langere periodes zonder melk. Uiteraard is het belangrijk dat deze bokjes ook goed verzorgd worden op het melkgeitenbedrijf. M.b.v. de sterftecijfers wordt dit gecontroleerd.

In 2020 vroeg Eyes on Animals via consumentenprogramma Radar, een uitvoerig onderzoeksrapport en de politiekaandacht voor het welzijn van geitenlammeren. Veel lammeren (veelal bokjes, maar soms ook sikjes) worden naar de slachterij afgevoerd als ze nog maar 7-14 dagen oud zijn. Eyes on Animals inspecteerde deze transporten. We legden vast hoe kwetsbaar deze lammeren zijn; ze staan nog wiebelig op hun pootjes en zakken op de laadklep vaak in elkaar. De transporten duren lang omdat er lammeren (en uitgemolken melkgeiten) bij meerdere bedrijven moeten worden opgehaald. Op de slachterij zijn de lammeren vaak verzwakt door de lange transport- en wachttijden zonder melk. Ook constateerden we problemen bij het verdoven en verbloeden.

Eerder al resulteerden onze inspectiebeelden in een plan van aanpak om de sterfte onder bokken omlaag te brengen. Ook werden de registratie-eisen omtrent de geboorte van lammeren verscherpt (voor een betere monitoring van de sterfte) en werd de wachttijd voor medicatie versoepeld zodat bokjes makkelijker behandeld kunnen worden bij ziekte. Zie: https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2022/09/09/geitensector-pakt-door-bij-slacht-jonge-geitenbokken

  

Hittestresscontroles NVWA

Van de 453 meldingen over hittestress is ruim 40 procent (189) ter inspectie NVWA aangeboden. In 98 gevallen gingen inspecteurs ter plekke de situatie beoordelen. Niet alle meldingen waren volgens NVWA “bruikbaar of leidden tot vaststelling van een overtreding. Bijvoorbeeld omdat exacte locatiegegevens ontbraken of omdat de aard en ernst onvoldoende was vast te stellen.”

In 12 gevallen stelde de inspecteur een overtreding vast en gaf een schriftelijke waarschuwing. In alle gevallen hadden dieren onvoldoende beschutting. Daarnaast waren er 15 gevallen van een bijna-overtreding en kon de situatie direct worden hersteld.

Veetransport en slachterijen

Tijdens de hitteperiodes verrichtte de NVWA ook 200 controles op het vervoer en aanvoer van dieren op slachterijen op basis van de transportverordening. Bij verwachte buitentemperaturen boven de 33 graden mochten dieren eerder aangevoerd worden bij slachterijen bij relatief lagere temperaturen. Daarnaast was het mogelijk om minder dieren per wagen te vervoeren en moest de ventilatie van de wagen én in de stallen van het slachthuis in orde zijn. NVWA: “Van de 200 uitgevoerde inspecties op vervoer werd viermaal een tekortkoming geconstateerd, die deels hitte-gerelateerd waren. Dit leidde tot een mededeling ter plaatse, twee schriftelijk waarschuwingen voor administratieve overtredingen en een schriftelijke waarschuwing voor meerdere niet-werkende ventilatoren. Daarbij werd geen aantasting van het dierenwelzijn geconstateerd.”

Hittestress bij varkens

Er waren afgelopen zomer berichten in de media over hittestress bij varkens. Uit beelden van dierenrechtenorganisatie Eyes on Animals bleek dat het dierenwelzijn tijdens het wachten op transport naar een slachterij niet op orde was. De NVWA heeft tijdens zijn inspecties bij het betreffende slachthuis niet dezelfde waarneming kunnen doen. Daarom heeft de NVWA onder andere de ruwe beelden en data opgevraagd om te onderzoeken of op basis daarvan alsnog kan worden gehandhaafd. De NVWA handhaaft hierbij op basis van de Europese Verordening (EG) nr. 1/2005 (de Transportverordening) en de nationale regels voor dierenwelzijn uit de Wet Dieren.

 

EFSA adviseert rechtop vangmethode voor kippen

De European Food Safety Authority (EFSA) adviseert kippen bij het vangen en laden rechtop te houden met de handen rondom de vleugels, in plaats van ondersteboven aan de poten. Dit staat in het recent gepubliceerde adviesrapport aan de Europese Commissie. Ze schrijven dat het aan de poten vangen en laden van kippen zorgt voor meer stress en kans op verwondingen, zoals ontwrichtingen, kneuzingen en breuken in de poten en vleugels.

EFSA bevestigt tevens dat kippen geen middenrif hebben. Als ze ondersteboven gehouden worden, drukken de ingewanden op de longen en het hart waardoor deze minder goed werken. Het gevolg is dat de kippen (adem)stress ervaren en gaan fladderen in een poging om rechtop te komen. Tevens stelt EFSA dat de risico’s op verwondingen bij legkippen groot zijn vanwege hun fragiele botstructuur en het huisvestingsysteem waarin ze zitten (veel kans op botsingen en ontsnapping).

Ook besteedt EFSA aandacht aan de snelheid en ruwheid waarmee het vangen vaak wordt uitgevoerd. Werknemers die moeten werken onder extreme tijdsdruk, onvoldoende pauzes krijgen en/of niet voldoende worden opgeleid over dierenwelzijn- en gedrag, zijn een belangrijke oorzaak van verwondingen. Trainingen en goede arbeidscondities zijn daarom cruciaal. Zie rapport: https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2022.7441

 

Mogelijk meer ammoniakuitstoot bij 1 ster Beter Leven Kip

Minister Adema (LNV) reageert op het bericht van LTO dat er mogelijk meer ammoniakuitstoot optreedt bij 1 ster Beter Leven Kip. De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in de Tweede Kamer had om een reactie gevraagd.

Zie:https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-landbouw-natuur-en-voedselkwaliteit/documenten/kamerstukken/2022/10/18/reactie-op-bericht-van-lto-mogelijk-meer-ammoniakuitstoot-bij-1-ster-beter-leven-kip

 

Illegaal aanbieden van een pony als prijs in een loterij op een paarden- en ponymarkt

Minister Adema (LNV) geeft antwoord op vragen over het illegaal aanbieden van een pony als prijs in een loterij op een paarden- en ponymarkt. Het Tweede Kamerlid Wassenberg (PvdD) heeft deze vragen gesteld. Zie:

https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-landbouw-natuur-en-voedselkwaliteit/documenten/kamerstukken/2022/10/19/beantwoording-vragen-over-het-illegaal-aanbieden-van-een-pony-als-prijs-in-een-loterij-op-een-paarden-en-ponymarkt  en

https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-landbouw-natuur-en-voedselkwaliteit/documenten/beleidsnotas/2022/10/19/beslisnota-bij-beantwoording-vragen-over-het-illegaal-aanbieden-van-een-pony-als-prijs-in-een-loterij-op-een-paarden-en-ponymarkt