De Europese Ontbossingsverordening (EUDR) heeft een nobel doel: het tegengaan van wereldwijde ontbossing door alleen producten toe te laten op de Europese markt die vrij zijn van illegale ontbossing. Er zijn veel klachten geweest over de haalbaarheid omdat vooral het MKB wordt opgezadeld met een forse administratieve last terwijl het juist de internationale handelsstromen zijn die bijdragen aan wereldwijde ontbossing. Daarom zijn er recent aanpassingen gekomen. Hieronder een kort overzicht van de (vernieuwde) eisen.
Wat is de EUDR?
De European Union Deforestation Regulation (EUDR), formeel Verordening (EU) 2023/1115, is een Europese wet die beoogt om producten die verband houden met ontbossing te weren van de EU-markt. De wet trad in werking op 29 juni 2023 en is van toepassing vanaf 30 december 2025 voor grote bedrijven en vanaf 30 juni 2026 voor kleine ondernemingen.
Voor welke producten geldt de EUDR?
De verordening is van toepassing op de volgende grondstoffen en producten (en afgeleide producten ervan):
Runderen
Cacao
Koffie
Hout
Palmolie
Rubber
Soja
Voor wie geldt de EUDR?
De wet geldt voor:
Marktdeelnemers die bovengenoemde producten op de EU-markt brengen.
Handelaren die producten doorverkopen binnen de EU.
Zowel binnenlandse producenten als importeurs vallen onder deze verplichting.
Onderscheid naar bedrijfsgrootte
De EUDR maakt onderscheid op basis van de bedrijfsomvang, conform Richtlijn 2013/34/EU:
| Type onderneming | Omschrijving (vereenvoudigd) | EUDR-verplichtingen |
|---|---|---|
| Grote ondernemingen | > 250 werknemers, > €40 mln omzet | Volledige due diligence + rapportage |
| Midden- en kleinbedrijf (MKB) | ≤ 250 werknemers | Due diligence vereist, maar sommige rapportageverplichtingen zijn versoepeld |
| Micro-ondernemingen | ≤ 10 werknemers of ≤ €2 mln omzet | Mogelijk verdere uitzonderingen (nader te bepalen door Commissie) |
Lijst met laag- en hoogrisicolanden
In mei 2025 publiceerde de Europese Commissie een officiële lijst met laag- en hoogrisicolanden:
- Laag risico: landen waar relatief weinig risico is op illegale ontbossing. Bijv. Nederland, Duitsland, Ghana, Brazilië (bepaalde regio’s kunnen alsnog hoog risico zijn).
- Hoog risico: momenteel o.a. Belarus, Rusland, Myanmar, Noord-Korea.
- Voor landen zonder classificatie geldt het standaardrisiconiveau.
- Voor laagrisicolanden geldt een vereenvoudigde due diligence-procedure.
Wat houdt “due diligence” in?
Marktdeelnemers moeten kunnen aantonen dat hun producten:
Ontbossingsvrij zijn;
Voldoen aan lokale wetgeving in het land van herkomst;
Traceerbaar zijn tot het perceel waar ze geproduceerd zijn.
Documentatie, GPS-gegevens en risicobeoordeling zijn verplicht onderdeel van deze zorgvuldigheidsplicht.
Belangrijke data
| Datum | Wat? |
|---|---|
| 29 juni 2023 | Inwerkingtreding EUDR |
| 30 december 2025 | Verplichtingen treden in werking voor grote bedrijven |
| 30 juni 2026 | Verplichtingen treden in werking voor MKB |