De Europese Unie heeft recentelijk diverse maatregelen genomen om de uitbraken van mond- en klauwzeer (MKZ) in Duitsland, Hongarije en Slowakije in 2025 aan te pakken en verdere verspreiding te voorkomen. Deze acties omvatten noodmaatregelen, grenscontroles en samenwerking met internationale organisaties.
In januari 2025 werd in Duitsland voor het eerst in bijna 40 jaar MKZ vastgesteld bij waterbuffels in Brandenburg. Dit leidde tot onmiddellijke maatregelen, waaronder het ruimen van besmette dieren en het instellen van beschermings- en toezichtsgebieden. De Europese Commissie ondersteunde deze acties en paste het ‘regionalisatieprincipe’ toe, waardoor exportbeperkingen beperkt bleven tot de getroffen regio’s
In maart 2025 meldde Hongarije een MKZ-uitbraak in de provincie Győr-Moson-Sopron, gevolgd door gevallen in Slowakije nabij de grens met Hongarije. Beide landen voerden strikte controlemaatregelen in, waaronder het ruimen van besmette veestapels en het instellen van beschermingszones. De Europese Commissie nam noodmaatregelen aan om de verspreiding te beperken en coördineerde de inspanningen tussen de lidstaten .
De EU baseert haar aanpak van MKZ op de Diergezondheidsverordening (Verordening (EU) 2016/429) en de Gedelegeerde Verordening (EU) 2020/687, die specifieke controlemaatregelen voor MKZ vastleggen. Deze omvatten onder andere het ruimen van besmette dieren, bewegingsbeperkingen en het instellen van beschermings- en toezichtsgebieden. Daarnaast onderhoudt de EU een plan voor snelle productie van vaccins in noodgevallen.
In april 2025 doneerde Nederland 50.000 doses MKZ-vaccin aan Slowakije om de uitbraak daar te helpen bestrijden. Deze vaccins waren eerder uit voorzorg aangeschaft na de uitbraak in Duitsland. Minister Femke Wiersma benadrukte het belang van Europese solidariteit en gaf aan dat Nederland voldoende vaccins achter de hand houdt voor een eventuele eigen uitbraak.
Naar aanleiding van de MKZ-uitbraak in Hongarije heeft de NVWA een risicobeoordeling uitgevoerd. Hieruit bleek dat er sinds medio januari 2025 geen transporten van runderen of varkens uit de besmette regio naar Nederland hebben plaatsgevonden, met uitzondering van één zending voor directe slacht. Op basis van deze analyse achtte de NVWA aanvullende maatregelen in Nederland op dat moment niet noodzakelijk. Wel werd opgeroepen tot verhoogde waakzaamheid en het strikt naleven van bioveiligheidsmaatregelen.
Voor meer details over de genomen maatregelen en de actuele situatie rondom MKZ in Nederland kunt u terecht op de website van de Rijksoverheid: Rijksoverheid+2RVO.nl+2
