Toezicht voedselveiligheid in 2023

Voedselveiligheid is het grootste publieke belang waar de NVWA op toeziet. In Nederland zijn ruim 250.000 bedrijven actief in de voedselketen (inclusief diervoeders). Gevaren die de voedselveiligheid kunnen bedreigen zijn van microbiologische, chemische of fysische aard. Microbiologische risico’s ontstaan als er ziekmakende bacteriën of virussen in ons eten terecht komen. Dit is met name een risico bij levensmiddelen die niet verhit worden voor consumptie. Ook kunnen er chemische verontreinigingen in ons eten terecht komen, bijvoorbeeld doordat deze stoffen in het milieu voorkomen of door schimmels worden geproduceerd. Ook kan er soms tijdens productie iets misgaan wat voor fysische risico’s zorgt zoals stukjes glas of plastic in het eten.

De NVWA controleert hierop met risicogerichte inspecties door risicogericht monsters te nemen in alle schakels van de keten en deze te laten analyseren op chemische stoffen of micro-organismen. Bij (grote) afwijkingen wordt de opsporingsdienst ingeschakeld en volgt een strafrechtelijk onderzoek of interventie.

Het toezicht in de grote slachthuizen neemt een bijzondere plaats in. Het betreft een beperkte doelgroep, waarbij voor het grootste deel permanent toezicht plaatsvindt tijdens het slachten en alle dieren en karkassen officieel gekeurd worden op risico’s voor (onder andere) voedselveiligheid.

N.B. NVWA spreekt van 100% permanent toezicht in het jaarplan 2023, maar dit klopt niet. Dit geldt namelijk niet voor kleine slachterijen (onbetaalbaar).

Speerpunten toezicht voedselveiligheid in 2023

  • een betere zelfcontrole door bedrijven, o.a. door het stimuleren van hun deelname aan zelfcontrole schema’s die door de NVWA zijn beoordeeld;
  • betere naleving van de wettelijke meldplicht voor mogelijk onveilige levensmiddelen en diervoeders, door aanscherping van de meldwijzer en de rol van private laboratoria;
  • en snellere en adequatere tracering van onveilige levensmiddelen door bedrijven.

 

Structurele niet-nalevers krijgen het moeilijk in 2023. De NVWA zal op basis van bovengenoemde speerpunten het toezicht met name op deze groep intensiveren. Ook versterkt de NVWA de opsporing van fraude in de keten van grondstoffen, diervoeders, levensmiddelen en reststromen (zoals dierlijke bijproducten). Bijvoorbeeld via gericht administratief toezicht op grondstofstromen, om fraude met certificaten en niet-naleving van de meldplicht te signaleren. In 2022 zorgden meerdere incidenten met residuen van diergeneesmiddelen in vlees voor intensivering van het toezicht van de NVWA op dit gebied. Deze intensivering wordt in 2023 voortgezet.

Tot slot wordt het toezicht op de verkoop via internet nog verder geprofessionaliseerd en besteedt de NVWA nog meer aandacht aan preventie, door bedrijven uitleg te geven over de wet- en regelgeving.

De hoeveelheid meldingen van EU-lidstaten, bedrijven en consumenten over mogelijk onveilige levensmiddelen en diervoeders neemt toe. Om deze toename het hoofd te bieden, hanteert de NVWA in 2023 een methodiek waarmee de melding met het hoogste risico met voorrang wordt opgevolgd.

Extra middelen coalitieakkoord

Met de extra middelen uit het coalitieakkoord zorgt de NVWA voor structurele versterking van capaciteit en kennis op alle domeinen van voedselveiligheid. De NVWA onderzoekt bijvoorbeeld het kennisniveau en de kennisbehoefte over voedselveiligheid van startende ondernemers in de horeca, ambachtelijke productie en retail. Ook gaan zij verder met het verkennen van de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie bij het toezicht op slachthuizen. Daarnaast zetten zij de middelen in voor intensivering van het toezicht op (geregistreerde) bedrijven, op voedselveiligheid in de primaire fase van de voedselketen en op de veiligheid van voedingssupplementen.

Bron: NVWA