Transparantie over bijdragen aan een duurzaam voedselsysteem

De overheid werkt samen met het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) aan een jaarlijkse rapportage die inzicht geeft in hoeverre supermarkten en verwerkende bedrijven bijdragen aan een duurzaam voedselsysteem. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) heeft onderzoeksbureau Berenschot opdracht gegeven het rapport “Transparantie over bijdragen aan een duurzaam voedselsysteem – Verkenning naar de transparantie en harmonisatie van duurzaamheidsinspanningen en -indicatoren door supermarkten” op te stellen.

Belangrijkste resultaten onderzoek:

  • Transparantie is bij supermarkten deels aanwezig, maar dit levert geen compleet en eenduidig beeld op;
  • Rapportage gebeurt met name op activiteitenniveau, minder op de concrete resultaten en de impact van deze activiteiten;
  • Monitoring vindt nu voornamelijk plaats op het niveau van de gehele sector niet op het niveau van de individuele supermarkt(ketens);
  • De maatschappelijke rol en verantwoordelijkheid en de invloed van supermarkten op onder andere fabrikanten en consumenten wordt door supermarkten verschillend beleefd;
  • In het onderzoek is het uitgangspunt ‘gelijke monniken gelijke kappen’ vaak aangekaart als voorwaarde om met partijen tot overeenstemming te komen over meer harmonisatie en transparantie, waarbij alle supermarkten op eenduidige wijze rapporteren op dezelfde indicatoren;
  • De wens van supermarkten om sturing vanuit de overheid te ontvangen met betrekking tot de verduurzaming van het voedselsysteem verschilt.

De overheid verwacht van supermarkten transparantie over de wijze waarop hun gehele assortiment aantoonbaar duurzaam en diervriendelijk wordt, inclusief duurzaam inkoopgedrag en een eerlijke prijs voor boeren. Het onderzoek van Berenschot is hier een uitwerking van. Het beschrijft hoe nu wordt gerapporteerd en welke stappen genomen kunnen worden om de bijdrage van supermarkten aan verduurzaming van het voedselsysteem beter inzichtelijk te maken.

Belangrijkste adviezen rapport:

  • Stel als overheid heldere kaders voor de te behalen doelstellingen op het gebied van het verduurzamen van het voedselaanbod, de beoogde effecten en/of de resultaten;
  • Begin met het vaststellen van een beperkte eerste set aan ecologische indicatoren die aansluiten op de duurzaamheidsdoelen waar supermarkten in ieder geval aan dienen bij te dragen, waaronder vermindering van CO2- equivalent uitstoot, dierenwelzijn, herstel van biodiversiteit en efficiënt land en watergebruik. Bouw de gewenste rapportage gaandeweg en stapsgewijs uit.
  • Gebruik wetenschappelijk onderbouwde indicatoren die jaarlijks kunnen worden gemeten.
  • Maak afspraken over de eenduidige wijze van rapporteren op de afgesproken indicatoren en publicatie.
  • Richt je voor duurzaamheidsrapportages niet alleen op supermarkten, maar op de gehele keten waaronder producenten om het effect te vergroten. Kijk daarbij zowel naar aspecten die je wilt stimuleren als ontmoedigen.

Rapport: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/05/31/bijlage-adviesrapport-verkenning-duurzaamheidsinspanningen-supermarkten