De nieuwe PPWR, de Packaging and Packaging Waste Regulation, is op 11 februari 2025 in werking getreden en wordt vanaf 12 augustus 2026 bindend. De impact ervan zal iedereen voelen: van kleine tot grote bedrijven. Niemand blijft buiten schot.
De gedachte achter deze wetgeving is helder. Europa wil het enorme verpakkingsafval terugdringen, materialen beter benutten en zorgen dat elke verpakking in de toekomst recyclebaar of herbruikbaar wordt. Dat klinkt ambitieus. Dat ís het ook. En voor ondernemers betekent het dat verpakkingen opnieuw tegen het licht moeten worden gehouden. Niets blijft vanzelfsprekend.
Wat veel ondernemers verrast, is dat de PPWR betrekking heeft op álle verpakkingen. Niet alleen plastic. Niet alleen foodcontactmaterialen. Maar werkelijk alle materialen: papier, karton, glas, metaal, kunststof en combinaties daarvan. Primaire verpakkingen die het product rechtstreeks raken, maar ook alle omverpakkingen, verzendverpakkingen, transportverpakkingen en zelfs de verpakkingen die je alleen intern gebruikt voordat een product de deur uitgaat. Alles moet straks aantoonbaar voldoen.
Dat brengt een nieuwe verantwoordelijkheid met zich mee: elke verpakking moet vanaf 2026 vergezeld gaan van een conformiteitsbeoordeling en een conformiteitsverklaring. Die verklaring was voor sommige materialen al verplicht onder bestaande voedselcontactwetgeving (zoals Verordening 1935/2004), maar wordt nu verbreed naar werkelijk elke verpakking die op de markt wordt gebracht. Voor veel ondernemers is dat nieuw. En het voelt soms als een administratieve drempel. Toch is het een verplicht onderdeel van de nieuwe realiteit.
Grote bedrijven merken nu al dat de hoeveelheid documentatie toeneemt. Ze moeten voor tientallen tot soms honderden verpakkingsvarianten vastleggen wat het materiaal is, waar het vandaan komt, welke recycleeigenschappen het heeft, of het gerecycled materiaal bevat en hoe de verpakking past binnen de ontwerpregels die de EU straks hanteert. Dat vraagt tijd, kennis en interne organisatie.
Versdetaillisten en kleine verwerkers hebben vaak minder varianten en minder volume. Hun administratie is daardoor overzichtelijker. Maar ook zij ontkomen niet aan een correcte documentatie en een duidelijke verklaring van conformiteit. Het verschil zit vooral in schaal, niet in de verplichting.
De nieuwe verordening is al van kracht, maar niet alle regels zijn volledig uitgewerkt. De Europese Commissie werkt de komende jaren aan een reeks zogenoemde “delegated acts” en uitvoeringsregels die bepalen hoe je bijvoorbeeld precies moet aantonen dat een verpakking recyclebaar is, hoe gerecycled materiaal moet worden berekend, wat de prestatieniveaus zijn voor herbruikbare verpakkingen en welke testmethoden gebruikt moeten worden.
Het gaat om een aanzienlijk aantal documenten dat naar verwachting tot 2028 en zelfs 2029 wordt gepubliceerd. Daardoor blijft een deel van de toekomstige verplichtingen nog even in de lucht hangen. Ondernemers moeten dus al beginnen, terwijl sommige details nog volgen. Dat voelt soms ongemakkelijk, maar het is wel de situatie zoals die nu is.
Kleine ondernemers moeten alle gebruikte verpakkingen in kaart te brengen. Niet ingewikkeld, maar wel zorgvuldig. Leveranciers moeten worden gevraagd om materiaaldata, voedselcontactgegevens en informatie over recyclability of gerecycled materiaal. De administratieve last is te overzien, zolang men vroeg begint. Wie te laat start, zal merken dat zelfs een kleine administratie plotseling een grote opgave wordt.
Voor grotere bedrijven ligt het anders. Bij veel varianten, meerdere leveranciers en complexe logistieke ketens vraagt de PPWR om structurele oplossingen: interne verantwoordelijkheden, digitale systemen, samenwerking met verpakkingsleveranciers, mogelijk zelfs herontwerptrajecten. Hier ontstaat snel een project van aanzienlijke omvang. Niet omdat de regels dat per se ingewikkeld maken, maar omdat de organisatie dit zelf wordt door de schaal waarop men werkt.
Op dit moment werken we alleen nog volgens de voedselveiligheidswetgeving Verordening 1935/2004. Die blijft bestaan. Dat betekent dat voedselverpakkingen straks aan twéé kaders moeten voldoen: de PPWR voor milieu en circulariteit, en 1935/2004 voor voedselveiligheid.
De conformiteitsverklaring voor voedselcontactmaterialen blijft dus zonder meer relevant. De PPWR komt daar bovenop. Het is geen vervanging, maar een aanvulling. Een dubbele toets, zou je kunnen zeggen.
Wat nu vooral belangrijk is, is dat ondernemers zich realiseren dat 2026 dichtbij is. De voorbereiding hoeft niet ingewikkeld te zijn, zolang die maar tijdig begint. Inventarisatie, documentatie, leveranciersinformatie en overleg over mogelijke alternatieven zijn eerste stappen die iedereen nu al kan zetten. Voor grote bedrijven betekent dat strategisch plannen. Voor kleine bedrijven vooral rustig beginnen, overzicht maken en zorgen dat alles op papier staat.
Hoewel de PPWR nog niet volledig is uitgekristalliseerd, is de richting duidelijk. Verpakkingen moeten duurzamer worden, transparanter worden en aantoonbaar veilig en circulair zijn. Wie zich daarop voorbereidt, voorkomt verrassingen en zet meteen een stap naar een toekomstbestendige bedrijfsvoering.
Bron: EUR-Lex — Regulation (EU) 2025/40 on packaging and packaging waste (PPWR)
