Op 2 september 2024 is de nieuwe Wet uitvoering verordening ontbossingsvrije grondstoffen en producten gepubliceerd en raakt heel veel bedrijven (groot, MKB, éénmanszaak). Naast het feit dat het veel extra administratieve lasten geeft, zal het ook mogelijk invloed hebben op de prijs en de beschikbaarheid.
Het gaat hierbij om de volgende grondstoffen en de producten die daarvan gemaakt worden: koffie, cacao, palmolie, hout, rubber, soja en rundvee en -vlees (incl. slachtafval en huiden). Deze producten zijn in de EU verboden als ze van grond komen die na 30 december 2020 is ontbost.
Met de nieuwe ontbossingswet heeft Nederland de handhaving geregeld van de Europese ontbossingsverordening (European Union Deforestation Regulation of EUDR). De verordening is onderdeel van de Europese Green Deal voor het tegengaan van klimaatverandering en biodiversiteitsverlies. De grondstoffen die volgens de EU het meest bijdragen aan ontbossing, zijn oliepalm, soja, hout, cacao, koffie, runderen en rubber. De meeste producten uit bossen komen nu vaak uit Azië, Noord-Amerika en Zuid-Amerika.
Grote bedrijven weten meestal goed onder welke omstandigheden hun grondstoffen zijn verbouwd. Zij hebben directe lijnen met hun leveranciers, hebben de macht om eisen te stellen en hebben de menskracht om te controleren of aan die eisen wordt voldaan. Voor kleinere bedrijven is dat een stuk lastiger. Zeker als ze ook nog eens veel verschillende producten importeren is het ondoenlijk om de oorsprong van de grondstoffen te achterhalen. Toch wordt deze wet snel ingevoerd.
De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) heeft een quickscan opgesteld die inzicht geeft of een bedrijf en zijn activiteiten, -diensten of producten onder de ‘ontbossingswet’ vallen. Daar staat wat je geregeld moet hebben.
Om aan te kunnen tonen dat de herkomst van producten legaal en traceerbaar is moeten importeurs een stelsel van zorgvuldigheidseisen opstellen. In het internationale handelsverkeer wordt dit een Due Diligence System (DDS) genoemd.
Wat is een zorgvuldigheidsstelsel?
Als de grondstoffen aan ‘zorgvuldigheid’ zijn onderworpen kunnen producenten gebruik maken van de zorgvuldigheidsverklaringen van de leveranciers.
Daarnaast moet een lijst bijgehouden worden van welke leverancier de producten worden ingekocht inclusief aan wie je de producten verhandelt. Ook moeten de referentienummers van de zorgvuldigheidsverklaringen doorgeven worden. Betreffende administratie moet 5 jaar bewaard worden. Verkoop aan particulieren hoeft niet bijgehouden worden.
Eind december 2024 moeten bedrijven aan de nieuwe regels voldoen. Zij moeten straks bewijzen dat hun producten zoals rundvlees en soja ‘ontbossingsvrij’ zijn. Dit geldt voor de import, export én voor de productie in de EU zelf. De eisen gelden voor de import van producten uit de hele wereld.
Voor mkb-bedrijven en éénmanszaken gaan de EUDR-regels in op 30 juni 2025.
In de nieuwe wet staat dat bij een aangetroffen ‘illegale’ partij een boete volgt en een recall moet plaatsvinden waarbij de partij vernietigd óf gedoneerd moet worden. Donatie is waarschijnlijk om o.a. voedselverspilling tegen te gaan. Maar als het dan toch op de markt komt, hoe wordt dit dan geborgd?
De NVWA zal op deze nieuwe wetgeving handhaven. Hoewel er nog veel onduidelijk is en informatie slecht beschikbaar, zijn de boetes al wel duidelijk. Deze kunnen oplopen tot 4% van de jaaromzet van een bedrijf.
Bron: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/natuur-en-biodiversiteit/ontbossingsvrije-producten
