De Nutri-Score is per 1 januari 2024 officieel ingevoerd als vrijwillig voedselkeuzelogo in Nederland. En als het aan de Consumentenbond, Foodwatch en het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) ligt wordt dit verplicht. Zij zijn voorstander van een snelle invoering van de Nutri-Score in Nederland en roepen óók op om de Nutri-Score verplicht als EU-breed voedselkeuzelogo in te voeren.
Maar, recentelijk heeft de Europese Commissie op Europees niveau besloten om de plannen voor een verplichte, EU-brede invoering van de Nutri-Score voorlopig niet door te zetten. Dit besluit is mede beïnvloed door tegenstand uit landen zoals Italië en Frankrijk, waar zorgen bestaan over de impact van de Nutri-Score op traditionele producten zoals Parmezaanse kaas en salami. Toch blijven industriële partijen aandringen op een mogelijke verplichting in Nederland. Vooral Foodwatch dringt hierop aan.
De nutriscore geeft producten een score van A (donkergroen, meest gezond) tot E (rood, minst gezond). Het doel is om consumenten in één oogopslag inzicht te geven in de voedingswaarde van producten binnen eenzelfde categorie, zoals ontbijtgranen of kant-en-klare pizza’s.
De Nutri-Score wordt berekend op basis van een algoritme dat negatieve en positieve voedingscomponenten afweegt per 100 gram product. Negatieve factoren zijn onder andere suiker, verzadigd vet, zout en calorieën. Positieve factoren zijn eiwitten, vezels en het aandeel groente, fruit, peulvruchten, noten en bepaalde oliën. Het verschil tussen de positieve en negatieve punten bepaalt de uiteindelijke score. Voor dranken, kazen en vetrijke producten gelden aangepaste formules.
De Nutri-Score biedt een handig hulpmiddel voor snelle productvergelijking in de supermarkt, maar kent beperkingen door zijn focus op bewerkte, standaardiseerbare voedingsmiddelen en het simplistische puntensysteem per 100 gram.
De Nutri-Score is oorspronkelijk ontwikkeld voor industrieel, voorverpakt voedsel met bekende recepturen en voedingswaarden. Daardoor werkt het goed bij producten met meerdere bewerkte ingrediënten, zoals ontbijtgranen, snacks en zuivelproducten. Bij onbewerkte, ambachtelijke of lokale producten is het systeem echter minder toepasbaar of leidt het tot onlogische resultaten. Zo krijgt olijfolie vaak een lagere score (C of D), ondanks de brede erkenning als gezond vet.
Voor (kleine) MKB voedselproducenten kan een verplichte Nutri-Score aanzienlijke negatieve gevolgen hebben:
In de context van supermarkten en snelle aankoopbeslissingen heeft Nutri-Score zeker nut. Het helpt consumenten gezondere keuzes te maken binnen productgroepen. Zo kiest men makkelijker voor volkoren crackers in plaats van witte toastjes, of voor yoghurt met minder suiker.
Hoewel Nutri-Score effectief kan zijn voor industrieel voedsel in de supermarkt, is het systeem minder geschikt voor ambachtelijke en lokale producten. Het risico bestaat dat puur en minimaal bewerkt voedsel slechter scoort dan sterk bewerkte producten die zijn afgestemd op het algoritme.
Kortom, een verplichte Nutri-Score voor alle voorverpakte producten zou disproportioneel uitpakken voor MKB en kleine, ambachtelijke producenten. De Nutri-Score moet dan ook vrijwillig blijven, óók in Nederland!
