De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft recent versie 9 van het Handboek Etikettering van Levensmiddelen gepubliceerd en gelden met name voor industriële bedrijven. Ambachtelijke bedrijven die zelf produceren en voorverpakken staan in direct contact met de consument waardoor zij die informatie persoonlijk kunnen geven. Hiervoor is een beslisboom opgesteld.
Deze update bevat vier belangrijke wijzigingen die van invloed zijn op de etikettering van voorverpakte levensmiddelen. Hieronder volgt een samenvatting van de wijzigingen:
De etikettering van allergenen die aanwezig zijn via kruisbesmetting is vooralsnog niet geregeld via Verordening (EU) nr. 1169/2011. Daarom komt de NVWA met een extra eis omdat men vindt dat levensmiddelen waarin allergenen aanwezig zijn door kruisbesmetting niet zomaar op de markt gebracht mogen worden. In Nederland zijn hier dus aanvullende afspraken over gemaakt. Uitgangspunt is dat door het bedrijf preventieve maatregelen worden genomen om kruisbesmetting met allergenen te voorkomen. Denk hierbij aan scheiding in ruimte of tijd, voldoende reiniging gericht op het verwijderen van allergenen, maar ook kennis over ingekochte grondstoffen.
Na het nemen van alle mogelijke preventieve maatregelen moet het bedrijf beoordelen of kruisbesmetting met allergenen in de praktijk nog kan plaatsvinden. Is kruisbesmetting aantoonbaar mogelijk, en kan deze kruisbesmetting leiden tot gehaltes (aantoonbaar!) van het allergeen in het eindproduct waarmee de referentiewaarde wordt overschreden, dan moet een allergenenetikettering uit voorzorg worden gedaan (de zogenoemde precautionaire allergen labelling, PAL).
Blijkt uit de risicoanalyse dat van kruisbesmetting in de praktijk geen sprake is, of wanneer wel sprake is van kruisbesmetting maar die niet tot gehaltes tot boven de referentiewaarden zal leiden, dan is een allergenenetikettering uit voorzorg niet toegestaan.
Om de communicatie richting consument zo duidelijk en eenduidig te maken, mag de allergeenetikettering uit voorzorg uitsluitend als volgt vermeld worden: ‘Kan xxx bevatten’ of ‘Niet geschikt voor xxx’.
2. Uiterste Consumptiedatum (TGT) en Tenminste Houdbaar Tot (THT)
Op bederfelijke levensmiddelen moet een uiterste consumptiedatum worden vermeld. Na deze datum is het product onveilig voor consumptie; het gaat hier om voedselveiligheid. De uiterste consumptiedatum moet worden vermeld op levensmiddelen die uit microbiologisch oogpunt zeer bederfelijk zijn en die na korte tijd een onmiddellijk gevaar voor de menselijke gezondheid kunnen opleveren. Na de uiterste consumptiedatum zijn deze levensmiddelen onveilig voor consumptie en mogen ze niet meer worden verkocht.
De uiterste consumptiedatum moet op de volgende manier worden vermeld: ’te gebruiken tot [datum zelf of verwijzing naar plaats op etiket waar datum kan worden gevonden]’ én daarbij een beschrijving van de bewaarvoorschriften. De datum moet bestaan uit dag, maand en eventueel jaar. De verwijzing naar de plaats op het etiket moet specifiek genoeg zijn voor de consument om deze te kunnen vinden, bijvoorbeeld door te vermelden ‘zie zijkant of onderkant’. Niet specifiek genoeg is bijvoorbeeld ‘zie verpakking’. De vermelding ’te gebruiken tot … ‘ mag niet worden afgekort tot TGT. In de praktijk betekent ’tot’ in deze vermelding ’tot en met’.
De uiterste consumptiedatum moet worden vermeld op elke afzonderlijk voorverpakte portie. Op levensmiddelen met een uiterste consumptiedatum moet een bewaarvoorschrift worden vermeld. In het bewaarvoorschrift zal in zo goed als alle gevallen vermeld worden bij welke temperatuur het levensmiddel moet worden bewaard. Tevens zal in veel gevallen de maximale gebruiks- of consumptieperiode na openen van de verpakking moeten worden aangegeven.
3. Etikettering van Chocoladeproducten
Er zijn specifieke richtlijnen toegevoegd voor de etikettering van chocolade en chocoladeproducten. Deze omvatten definities en benamingen, evenals eisen voor de vermelding van cacaopercentage en ingrediënten. Dit zorgt voor meer transparantie richting de consument en uniformiteit in de markt.
4. Nutri-Score en Andere Voedselkeuzelogo’s
Het handboek bevat nu richtlijnen voor het gebruik van de Nutri-Score en andere front-of-pack voedselkeuzelogo’s. Hoewel het gebruik hiervan vrijwillig is, moeten bedrijven die deze logo’s gebruiken voldoen aan specifieke voorwaarden om misleiding te voorkomen en de consument duidelijk te informeren.
Volgens de beslisboom voor voorverpakte en niet-voorverpakte levensmiddelen zijn er enkele uitzonderingen waarbij de regels voor voorverpakte producten niet van toepassing zijn:
Voor deze producten gelden specifieke regels voor etikettering en informatievoorziening, maar ze vallen niet onder de volledige etiketteringsvereisten voor voorverpakte producten.
Bronnen: https://www.nvwa.nl/documenten/consument/eten-drinken-roken/etikettering/publicaties/handboek-etikettering-van-levensmiddelen en https://www.nvwa.nl/documenten/consument/eten-drinken-roken/etikettering/publicaties/beslisboom-voorverpakte-niet-voorverpakte-levensmiddelen
