Adema legt slachterijen nog meer aan banden

In een brief aan de Tweede Kamer legt minister Adema (LNV), uit hoe hij de slachterijen verder aan banden wil leggen. Dit doet hij door het toezicht van de NVWA en nationale wetgeving nog meer te versterken en door de slachtsnelheid bij overtredingen (verder) te vertragen. De slachtsnelheid verhogen lukt voorlopig niet. Hiervoor volgt op termijn nieuw beleid. Ook de transportwaardigheid van slachtdieren wordt in Nederland nóg verder aangescherpt. Op deze manier zullen de verschillen t.o.v. de situatie in het buitenland nóg meer toenemen, met de nodige consequenties. Gaat het wel alleen om dierenwelzijn? In ieder geval is Minister Adema goed op dreef. Voor zelfslachtende slagers zal een maatwerkregeling volgen. Maar let op, hier sprak hij wel van slachterijen mét slagerij.

1.      Versterken van het toezicht

Verscherpt toezicht voor slachthuizen is een maatwerkaanpak voor zowel ernstige overtredingen als notoire overtreders.

Three Strikes Out

De motie ‘three strikes out’ (Kamerstuk 28286 nr. 1249) van de leden Van Campen en Eerdmans verzoekt om voor de procedure verscherpt toezicht een handhavingsvoorstel van ‘three strikes out’ uit te werken. De sanctie moet wel proportioneel zijn en niet elke overtreding is van dien aard dat het bedrijf na ‘three strikes’ out is. Overtredingen die hier zeker onder vallen zijn;

  • Varkens onbedwelmd in de broeibak;
  • Het fixeren van een dier voor de bedwelming door erop te gaan staan of liggen; Het met voorwerpen prikken in ogen en geslachtsdelen (bijvoorbeeld om op te drijven);
  • Het verslepen van dieren die niet meer kunnen lopen en bij bewustzijn zijn;
  • Dier met acuut ernstig lijden (gebroken poot, verwonding) laten liggen zonder direct uit zijn lijden te verlossen.

De ”three strikes out” is per 1 september 2023 onderdeel van het verscherpte toezicht.

Uitbreiding capaciteit

Bij de NVWA werken veel dierenartsen. Zoals u weet is de capaciteit officiële dierenartsen bij de NVWA die nodig is voor het slachttoezicht schaars. De NVWA zoekt dan ook naar mogelijkheden om dierenartsen aan te nemen met een in Nederland erkende master Diergeneeskunde. Op dit moment zijn 13 dierenartsen gestart met intensief taal- en cultuurtraject waarna zij instromen in de reguliere basisopleiding tot toezichthoudend dierenarts. Later dit jaar start opnieuw een groep.

2.      Aanpassingen aan de wet- en regelgeving

Verplicht cameratoezicht

Momenteel bereid de minister een wetsvoorstel voor ter wijziging van de Wet dieren, waarmee cameratoezicht op slachthuizen en verzamelcentra verplicht wordt. De NVWA werkt inmiddels 3 jaar met cameratoezicht op ruim 90 slachthuizen (de kleinsten uitgezonderd). In het huidige (vrijwillige) regime van cameratoezicht kan de NVWA alleen op het slachthuis zelf de beelden bekijken die gemaakt zijn. Met het wettelijk verplichte cameratoezicht wil Adema het mogelijk maken dat de NVWA-inspecteur de opgenomen beelden ook via een beveiligde internetverbinding op afstand kan beoordelen, bijvoorbeeld vanuit het NVWA-kantoor. Hiermee wordt reistijd van de inspecteurs bespaard. Omdat de privacy van medewerkers en andere personen waarvan mogelijk beeldopnames worden gemaakt, niet in het geding mag komen, zal worden zorggedragen voor beveiligde ict-voorzieningen die ongeoorloofde toegang tot de opgenomen beelden voorkomen.

Definitieve sluiting van recidiverende slachthuizen

Het wetsvoorstel aanpak dierenmishandeling en dierverwaarlozing is half mei in de Kamer behandeld en aangenomen. Hiermee wordt het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Wet dieren gewijzigd: versterking en aanvulling instrumentarium opsporing, vervolging en sanctionering dierenmishandeling, dierverwaarlozing en overtredingen van dierenwelzijn, diergezondheid en het aanhitsen van dieren. Met de mogelijkheid om een strafrechtelijke vrijheidsbeperkende maatregel op te leggen zoals een gebiedsverbod om zich bijvoorbeeld op te houden in de buurt van een slachthuis. Dit gebiedsverbod kan levenslang of ten hoogste 30 jaar worden opgelegd. Dit geldt ook voor het aantal dieren en de diersoort(en) waar de rechter een houdverbod kan opleggen voor andere dieren en diersoorten dan die zijn mishandeld of verwaarloosd. Deze nieuwe wetgeving kan ook ingezet worden om slachthuizen waar misstanden voorkomen en waar geen verbetering optreedt niet alleen tijdelijk te schorsen, maar via het strafrecht veel langer te laten sluiten.

Verbod gebruik stroomstootapparatuur

Adema is een verbod aan het uitwerken op het gebruik van stroomstootapparatuur bij dieren in de veehouderij. Hoewel het gebruik van stroomstootapparatuur bij transport en in slachthuizen nu volgens Europese regelgeving aan strenge voorwaarden is gebonden, zal het door middel van een Algemene Maatregel van Bestuur worden toegevoegd aan de lijst van verboden gedragingen in artikel 1.3 van het Besluit houders van dieren. Het verbod zal op de gehele vleesketen van toepassing zijn, op het primaire bedrijf, tijdens transport en bij en op het slachthuis, voor zover dat mogelijk is binnen de Europeesrechtelijke kaders. Zo biedt Verordening (EG) nr. 1099/2009 geen ruimte om op nationaal niveau het gebruik in slachthuizen volledig te verbieden. Toch wil Adema het gebruik van deze apparatuur in slachthuizen zoveel mogelijk beperken. Er volgt een internetconsultatie in juni tot half augustus. Hierna volgen de gebruikelijke toetsen en adviesprocedures zodat het verbod van stroomstootapparatuur eind 2023 aan de Tweede Kamer en de Eerste Kamer kan worden aangeboden.

3.      Slachtsnelheid

De bandsnelheid van alle slachthuizen wordt opnieuw beoordeeld. Er wordt onderzoek gedaan naar de invloed van de slachtsnelheid op risicofactoren voor dierenwelzijn, de controle op voedselveiligheid en het kunnen houden van goed toezicht. Zodra de uitkomsten van dit onderzoek bekend zijn, zal de minister van LNV een beleidskader vaststellen met normen voor de beoordeling van aanvragen tot verhoging van de slachtsnelheid. Dit kan pas als het nieuwe beleidskader is vastgesteld. Tussentijds kan de NVWA de slachtsnelheid wel verlagen bij ‘overtredingen’.

4.      Transportwaardigheid

Sinds 2021 hanteert de NVWA de Europese richtsnoeren voor het bepalen van de geschiktheid voor vervoer. Er zijn richtsnoeren voor varkens, paarden en volwassen runderen (Kamerstuk 28 286, nr. 1216). Deze richtsnoeren zijn opgesteld door een aantal NGO’s en Europese brancheorganisaties en bevatten criteria, op basis waarvan vastgesteld kan worden of een dier met een specifieke aandoening wel of niet geschikt is voor het voorgenomen transport. In een aantal situaties is het namelijk mogelijk licht gewonde of zieke dieren te vervoeren, mits aan specifieke voorwaarden wordt voldaan. De Europese richtsnoeren maken ook onderdeel uit van het sectorprotocol transportwaardigheid. Toch komt er een verdere aanscherping voor de exportcertificering van varkens en melkkoeien.

Bron: Tweede Kamer