De Europese ontbossingsverordening (EUDR) is met een jaar uitgesteld voor kleine en micro-ondernemingen, maar de verplichtingen blijven onverminderd gelden.
Voor deze bedrijven betekent dit iets meer tijd, maar geen vrijstelling. Iedereen die rundvlees produceert, verwerkt of verkoopt, moet straks kunnen aantonen waar het dier vandaan komt, dat de grond niet ontbost is na 31 december 2020 en dat alle gegevens digitaal zijn vastgelegd in de Europese database TRACES NT. De extra tijd biedt ruimte voor voorbereiding, maar de administratieve lasten blijven stevig,  ook voor lokale ketens die al jaren aantoonbaar duurzaam werken.

Waarom deze wet?

De EUDR (Regulation (EU) 2023/1115) verplicht bedrijven om aan te tonen dat hun producten niet bijdragen aan ontbossing.
Dat geldt voor zeven grondstoffen waaronder runderen, soja, palmolie, hout, rubber en koffie.
Voor elk product dat op de EU-markt komt, moet een Due Diligence Statement (DDS) worden ingediend in de Europese database TRACES NT. Daarin staat onder meer de geolocatie van het perceel waar het dier is gehouden en bewijs dat het terrein al vóór 31 december 2020 in gebruik was.

Wie moet dat doen?

De EUDR maakt géén onderscheid naar bedrijfssoort, alleen naar omvang. Wie het product op de markt brengt (de “operator”) is verantwoordelijk voor de DDS. Dat kan de boer zijn, de slachter of de vleesverwerker, afhankelijk van wie het eerste verkoopt binnen de EU. Elke volgende schakel moet het referentienummer van de DDS overnemen, zodat het digitale spoor intact blijft.

Indeling naar bedrijfsomvang

De EUDR verwijst voor haar definities naar Aanbeveling 2003/361/EG van de Europese Commissie. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen micro, klein, middelgroot en groot. Zie deze aanbeveling voor de details, in grote lijnen komt het neer op:

Uitzonderingen en uitstel

Op 21 oktober 2025 publiceerde de Europese Commissie voorstel COM(2025) 652.
Daarin blijft de hoofdregel gelden:

• grote en middelgrote bedrijven moeten voldoen vanaf 30 december 2025,
• micro- en kleine bedrijven krijgen uitstel tot 30 december 2026.

Voor kleine en micro-ondernemingen uit laagrisicolanden (zoals Nederland) komt er bovendien een vereenvoudigde verklaring. Die hoeft geen volledige risicoanalyse te bevatten, bestaande documenten en locatiegegevens volstaan. Toch blijft de verplichting om een DDS in te dienen en herkomstinformatie te bewaren gewoon bestaan.

Wat nog niet werkt

De praktijk hapert. De database TRACES NT is nog niet stabiel genoeg, en de koppeling tussen nationale veeregistraties (zoals I&R) en het EU-systeem is technisch onduidelijk. Veel lidstaten wachten nog op uitvoeringsrichtlijnen; ook de NVWA geeft voorlopig alleen algemene informatie.

Wat dit betekent voor de sector

Voor grote verwerkers betekent dit: systemen moeten nu worden aangepast. Elke batch vlees moet herleidbaar zijn tot een perceel, zelfs als het uit Nederland komt. Voor micro-bedrijven is het risico kleiner, maar de administratie groeit toch: een DDS aanmaken, gegevens bewaren, en bij controles kunnen aantonen waar dieren zijn gehouden.

Praktisch advies

• Bepaal of uw bedrijf formeel micro, klein, middelgroot of groot is.
• Werk samen met leveranciers: vraag of zij al GPS-gegevens en bewijs van landgebruik beschikbaar hebben.
• Test TRACES NT: de oefenomgeving is open; oefen met het aanmaken van een DDS.
• Bewaar bewijsstukken: perceel- of stalgegevens, I&R-nummers, facturen en herkomstverklaringen.
• Volg updates van de NVWA of uw brancheorganisatie: uitvoeringsdetails kunnen nog veranderen.

Tot slot

De EUDR wil ontbossing tegengaan, een belangrijk doel. Maar voor de vleesketen in Nederland betekent het vooral een uitbreiding van administratieve verplichtingen. Wie zich tijdig voorbereidt, voorkomt verrassingen. Uitstel of niet: de eisen komen eraan, en controle volgt.

Meer uitleg en achtergrond vindt u in de whitepaper en factsheet EUDR op www.condor-consultancy.com

Bron: https://environment.ec.europa.eu/document/download/15e6d00c-28bc-48db-9b32-b485742d372b_en