Sinds mei loopt er een veldproef met twee vaccins tegen vogelgriep bij eenden op zes bedrijven in Zuidwest-Frankrijk. CEO Marc Prikazsky van Ceva Santé Animale zegt dat de eerste resultaten aantonen dat het vaccin beschermt tegen ziekte, de uitscheiding vermindert en onderscheid mogelijk maakt tussen vaccin en veldvirus.
De veldproeven worden uitgevoerd met vaccins van Ceva Santé Animal en Boehringer Ingelheim. Daarnaast loopt er in Nederland onderzoek met de vaccins bij Wageningen Bioveterinary Research bij kippen en in Italië bij kalkoenen.
De resultaten van de Franse proeven worden pas eind deze herfst bekend. Dan moet vooral ook blijken of de vaccins beschermen tegen het verspreiden van het veldvirus. ‘Er mogen geen eenden zijn die niet ziek worden, maar wel het virus dragen. Die gezonde dragers zouden dan het veldvirus kunnen verspreiden’, zegt hoogleraar aviaire pathologie Jean-Luc Guérin van de nationale diergeneeskundige school van Toulouse. ‘Het virus zou zou dan kunnen evolueren naar meer virulente vormen of mogelijk zelfs op lange termijn mensen kunnen besmetten.’
Deze situatie is niet houdbaar. Het afgelopen jaar zijn ruim 3,7 miljoen vogels op besmette locaties in Nederland geruimd, en nog eens ruim 1,1 miljoen op bedrijven die preventief zijn geruimd. Ook in de natuur maakt het virus veel slachtoffers. Daarom is een intensivering nodig van de aanpak rond vogelgriep. Het huidige beleid waarbij besmette bedrijven snel worden geruimd zal met kracht worden voortgezet.
De huidige variant van vogelgriep die in Nederland heerst is geen acuut gevaar voor de volksgezondheid. “De zoönotische dreiging is op dit moment gering”, zegt minister Ernst Kuipers van volksgezondheid tijdens een debat in de Tweede Kamer. Bij het vogelgriepvirus zijn vijf mutaties nodig voordat het kan overgaan op zoogdieren. Bij de huidige variant worden er door het Erasmus UMC een of twee mutaties gevonden. Bij zowel gehouden dieren als bij wilde vogels wordt gekeken of er mutaties van virussen voorkomen. Kuipers benadrukt dat hij niet kan garanderen dat het zo blijft. “Het zou onverstandig zijn als je nu achterover gaat leunen.”
Mensen die in contact komen met besmette dieren, zoals pluimveehouders en ruimers worden ook gescreend. “Het aantal gevallen is tot nu toe beperkt. Maar het is een kwestie van continue monitoring. De zoönosegeletterdheid speelt daarbij wel een rol”, vindt Kuipers. Hij doelt daarmee op de kennis en alertheid bij mensen als ze ziek zijn dat dit mogelijk een zoönose zou kunnen zijn.
Er is een tekort aan CO2-gas. Daarmee worden dieren in geval van vogelgriep in grote aantallen tegelijk gedood. Het tekort heeft te maken met stijgende energiekosten en transportproblemen. Kooldioxidegas is een bijproduct van de kunstmestindustrie. De NVWA houdt in de planning van de ruimingen rekening met het tekort en zoekt naar alternatieve mogelijkheden zoals doding in containers en in big bags. Deze methoden zijn minder ”efficiënt, kosten meer tijd, moeite en geld”, aldus het ministerie van LNV in een zogeheten beslisnota bij de kamerbrief over intensivering aanpak vogelgriep van 11 oktober 2022. Er worden geen gevolgen genoemd voor het welzijn van de te doden dieren. Zie: https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-landbouw-natuur-en-voedselkwaliteit/documenten/kamerstukken/2022/10/11/intensivering-aanpak-vogelgriep en https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-landbouw-natuur-en-voedselkwaliteit/documenten/beleidsnotas/2022/10/11/beslisnota-bij-kamerbrief-intensivering-aanpak-vogelgriep
Het bedrijf met 39.000 dieren wordt geruimd. Districtshoofd Mihai Ritivou bevestigde de uitbraak op Facebook. Hoogste prioriteit is volgens hem twee andere bedrijven met elk tienduizenden varkens te beschermen. In
Roemenië is sprake van een groeiend aantal uitbraken van Afrikaanse varkenspest (AVP). Het Roemeense ministerie van Landbouw meldt dat hierdoor afgelopen twee jaar al meer dan 1,2 miljoen varkens stierven.
