Impact natuurherstelverordening is fors

Om aan de doelstellingen van de Europese natuurherstelverordening te voldoen zijn in Nederland nog grote stappen nodig op het gebied van natuur, stikstof, water en klimaat.

Dat blijkt uit een impact assessment die is uitgevoerd door Berenschot en Arcadis die eind februari 2024 in de Tweede Kamer werd besproken voor het bepalen van de Nederlandse positie en implementatie. De afstemming van dit assessment is binnen het kabinet nog niet helemaal afgerond. De Natuurherstelverordening heeft grote impact op de beleidsterreinen van meerdere departementen. De goedkeuring volgt na afstemming in de Ministerraad.

Er komt veel op Nederland af

In het rapport van Berenschot staat dat er veel op Nederland afkomt. Deels komt dit doordat de Verordening (meer) verplichtingen geeft op een groot aantal terreinen om de biodiversiteit te verbeteren. De achterliggende reden is dat er nu onvoldoende tempo is en dat resultaten uitblijven. De Verordening moet daar een antwoord op bieden. Het aanpakken van het verlies van biodiversiteit in Nederland is een forse opgave en dit is geen nieuws. De opgave is groot omdat Nederland rondom natuur, stikstof, water en klimaat nog grote stappen moet zetten. Zo moet het bestaande beleid beter op elkaar worden aangesloten, zijn er grote stappen op het gebied van monitoring te zetten en is er aanvullende financiering nodig (veelal voor de uitvoering). In de daadwerkelijke uitvoering ligt de allergrootste opgave: het nemen van maatregelen om de natuur te herstellen en te verbeteren.

Daarnaast is belangrijk dat het Nationaal Herstelplan ook een kans is om Nederland uit de impasse te helpen. Dit leidt op lange termijn tot lagere kosten en meer baten. Het is een kans om de programma’s en projecten te verstevigen en verankeren, die al in gang zijn gezet. Voorbeelden hiervan zijn het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG), de ruimtelijke puzzel die toewerkt naar een nieuwe Nota Ruimte en de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW). Ook is het een kans voor de overheid om koersvast te worden en duidelijkheid te geven over op welke gebieden geen sprake meer kan zijn van vrijblijvendheid. Deze stappen zijn noodzakelijk om Nederland (weer) van het slot te krijgen, wetende dat dit een proces is van jaren.

Minister Van der Wal voor Natuur en Stikstof

“We doen dit in de eerste plaats om de natuur te herstellen, want die staat er slecht voor. We hebben tijdens de onderhandelingen onder meer flexibiliteit gewonnen, maar de opgave blijft groot en hangt af van slimme keuzes. Een goed en samenhangend nationaal natuurherstelplan leidt op lange termijn tot lagere kosten en meer baten. En de baten kunnen groot zijn, onder meer voor biodiversiteit, voedselzekerheid, (drink)water, luchtkwaliteit en leefbaarheid voor toekomstige generaties. Met herstel van de natuur creëren we in de toekomst ook meer ruimte voor nieuwe economische en maatschappelijke activiteiten.”

Goedkeuring Europees Parlement

De natuurherstelverordening moet na de goedkeuring in het Europees Parlement nog worden goedgekeurd door de Europese lidstaten en treedt dan naar verwachting in april of mei dit jaar in werking. Europese lidstaten moeten binnen twee jaar na inwerkingtreding van de natuurherstelverordening een concept nationaal natuurherstelplan indienen bij de Europese Commissie met concrete maatregelen voor de periode tot 2030 en met een doorkijk naar 2050. Uitgangspunten hierbij zijn onder meer het beperken van juridificering en het maken van slimme combinaties bij gebruik maken van ruimte. In het natuurherstelplan zal Nederland ook een inschatting van de conditie van de ecosystemen en een schets van de planning en financiering van het herstel opnemen. Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en andere sectoren zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de uitvoering van de natuurherstelverordening.

Bron: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2024/02/28/informatieverzoek-impact-assessment-natuurherstelverordening