Omslag naar circulaire economie in 2050

De Nederlandse overheid wil naar een volledig circulaire economie in 2050. In de praktijk betekent dit een radicaal minder en efficiënter gebruik van grondstoffen. Om dit voor elkaar te krijgen zijn belangrijke veranderingen nodig in de industrie, verwerking, consumptie en logistiek van materialen en goederen.

Hoe de volledig circulaire economie er in 2050 uitziet, is nog onduidelijk. Het maakt bijvoorbeeld een groot verschil of in deze transitie vooral consumenten of juist producenten aan zet zijn, welke rol digitale en technologische innovaties een rol spelen en op welke schaal kringlopen worden georganiseerd.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft dit jaar het rapport gepubliceerd ‘Ruimte voor circulaire economie’. In dit rapport verkent PBL de circulaire economie aan de hand van vier scenario’s. De toekomstbeelden laten zien dat de transitie er anders uit ziet.

Ruimtelijke effecten van circulaire economie

In het rapport schetsen de onderzoekers voor elk van de vier beelden de ruimtelijke effecten op de inrichting van steden en regio’s, bedrijventerreinen, haven- en industrieclusters. Ook schetsen ze een beeld van verschillende circulaire hubs voor de logistiek en verwerking van producten en grondstoffen. Daarnaast gaan ze in op de ruimtelijke patronen van de circulaire economie. Uit de vergelijking van deze ruimtelijke uitwerkingen, volgen inzichten over de ruimtelijke voorwaarden die van belang zijn voor de transitie naar een circulaire economie.

Beleid op ruimtelijk gebied nu nodig

Tot nu toe is er in het beleid weinig aandacht voor de vraag naar geschikte ruimte voor de circulaire economie. Overheden moeten ‘ruimte ’ op hun agenda zetten om de belangen van verschillende functies en doelen tegen elkaar af te wegen. De verkenning heeft geleid tot een aantal aanknopingspunten voor beleid.

Aantal gebieden van strategisch belang voor circulaire economie

Er is structureel aandacht nodig voor voldoende en geschikte ruimte voor de circulaire economie. Een aantal type locaties is strategisch belangrijk voor de transitie naar een circulaire economie. Het gaat om:

  1. Bedrijventerreinen met een hoge milieucategorie (HMC) en multimodale transportmogelijkheden (bereikbaar via water, spoor en weg);
  2. Aan water gelegen bedrijventerreinen met milieuruimte;
  3. Plek voor circulaire economie in haven- en industriegebieden;
  4. Bedrijventerreinen in stadsranden;
  5. Bedrijfslocaties bij ov, winkelcentra en in woonwijken voor reparatie, delen, hergebruik en recycling.

Het is belangrijk om locaties die van cruciaal belang zijn voor de circulaire economie aan te wijzen en ervoor te zorgen dat deze beschikbaar zijn én blijven voor circulaire activiteiten, door bijvoorbeeld flexibiliteit en adaptiviteit in te bouwen. Zo kan worden voorkomen dat onomkeerbare keuzes worden gemaakt die de transitie naar de circulaire economie in de weg kunnen staan. Het aanbod van deze locaties is beperkt en er is ook vraag naar door andere functies.

Bron: https://www.pbl.nl/publicaties/ruimte-voor-circulaire-economie