Op 25 februari 2025 heeft de Rechtbank Rotterdam uitspraak gedaan in een strafzaak tegen twee melkveehouders (maatschap) wegens het niet naleven van de wettelijke verplichtingen op het gebied van dierenwelzijn. De veehouders werden ervan beschuldigd niet te voorzien in hygiënische ligplaatsen voor de dieren, geschikt voer en een veilige leefomgeving. De zaak was aangebracht na inspecties door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die in het bedrijf een aantal overtredingen vaststelde.

Controle en eis NVWA

De NVWA stelde tijdens controles op 13 en 21 februari 2023 en eerder op 21 september 2021 de volgende tekortkomingen vast:

• Gebrekkige hygiëne: Runderen verbleven in hokken met natte mest, zonder schone en droge ligplaatsen.
• Risico van ongeschikt voer: Het aangeboden voer was vermengd met uitwerpselen van andere dieren (kippen en kalveren).
• Risico op verwonding: In de stallen en op het erf bevonden zich scherpe en gevaarlijke voorwerpen, zoals metalen platen, buizen en prikkeldraad.
• Slechte leefomstandigheden: Runderen in de weilanden stonden tot hun knieën in de modder, wat slecht zou zijn voor hun gezondheid.

De Officier van Justitie, mr. S.M. van der Kallen, eiste een geldboete van €10.000 en een voorwaardelijke stillegging van de maatschap voor zes maanden, met een proeftijd van twee jaar.

Verdediging veehouders

De verdediging, vertegenwoordigd door mr. J.L. Baar, pleitte voor vrijspraak op basis van:

• Onvoldoende bewijs: De verdediging benadrukte dat de tenlastelegging onvoldoende was onderbouwd en dat eerdere uitspraken van het Gerechtshof Den Haag niet relevant waren.
• Geen wettelijke overtreding: Volgens de verdediging vielen de op de zitting aan de orde zijnde zaken niet onder het begrip ‘stal of behuizing’ en waren ze zo ingericht, dat de dieren zich er niet direct aan zouden kunnen verwonden.
• Bestrijden van de hygiëneproblemen: Volgens de verdediging waren er wel schone ligplaatsen voor de dieren en was de voedselvoorziening in orde.

Bewezen feiten door rechtbank

De rechtbank achtte de volgende feiten bewezen:

• De runderen hadden geen hygiënische ligplaatsen en moesten noodgedwongen in hun eigen mest liggen·
• Het voer was verontreinigd met kippen- en kalvermest, wat gezondheidsrisico’s met zich meebracht·
• De stal en weide bevatten gevaarlijke objecten, zoals scherpe metalen platen en uitstekende spijkers·
• Runderen konden vast komen te zitten in de modder, waardoor hun welzijn in gevaar kwam·

De rechtbank vond niet bewezen dat er een gebrek was aan schoon drinkwater en dat een dierenarts eerder had moeten worden ingeschakeld voor een ziek rund en kalf·

Juridische beoordeling

Op basis van de Wet dieren en het Besluit houders van dieren, kwam de rechtbank tot de conclusie dat de veehouders in strijd hebben gehandeld met de wettelijke voorschriften op het gebied van dierenwelzijn· De rechters benadrukten dat de veehouders verantwoordelijk zijn voor de leefomstandigheden van de dieren en dat structurele tekortkomingen niet langer kunnen worden getolereerd·

Oordeel en conclusie

De rechtbank veroordeelde de veehouders op basis van de bewezen feiten. Aangezien het om een structureel probleem ging, was een geldboete op zijn plaats. De eis van voorwaardelijke stillegging werd echter niet opgelegd, omdat dit als een te zware straf werd beschouwd· De veehouders kregen een geldboete van €10.000, waarvan €5000 voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. Hierbij moeten de veehouders zich houden aan de dierenwelzijnsvoorschriften. De maatschap werd niet stilgelegd omdat dit niet proportioneel werd geacht.

De rechtbank kwam tot de conclusie dat de veehouders tekort zijn geschoten in de zorg voor hun dieren. Ondanks herhaalde inspecties en waarschuwingen bleef de situatie ongewijzigd. De opgelegde boete en proeftijd moeten ervoor zorgen dat de werkwijze in de toekomst haar werkwijze wordt aangepast en dat de dieren beter verzorgd worden.

Bron: Geldboete voor melkveehouders die 116 runderen hielden in onhygiënische en gevaarlijke omstandigheden