De onlangs gepubliceerde Benchmark Versspeciaalzaken 2025, opgesteld in opdracht van het Vakcentrum, de Koninklijke Nederlandse Slagers (KNS) en de Vereniging van Nederlandse Visspecialisten (VNV), pretendeert richting te geven aan een toekomstbestendige versbranche. Maar wie het rapport zorgvuldig leest, ziet dat het toekomstbeeld vooral is gestoeld op klassieke bedrijfsmatige indicatoren en een industriële logica – terwijl de maatschappelijke opgaven waarvoor de sector staat, juist om een andere kijk vragen.
Daarom is het artikel van Movares – “De toekomst van de levensmiddelenspeciaalzaken” – een verfrissend en relevant voorbeeld. Movares laat zien dat het wel degelijk mogelijk is om toekomstbestendigheid op een inhoudelijke, verbindende en maatschappelijk relevante manier te benaderen. In plaats van alleen te sturen op omzet en vloerproductiviteit, wordt daar gekeken naar de rol van de speciaalzaak in relatie tot de buurt, gezondheid, duurzaamheid en samenwerking in de keten.
Wat meten we eigenlijk – en wat zouden we móeten meten?
De Benchmark richt zich op traditionele kengetallen als rendement, loonkosten per uur en vierkante meterproductiviteit. Indicatoren die passen bij een industrieel voedselsysteem, gericht op schaal en efficiëntie. Maar de grote uitdagingen van deze tijd – gezondheid, klimaat, voedselzekerheid – blijven buiten beeld.
Een toekomstgerichte benchmark zou vragen moeten stellen als:
- Hoeveel van je assortiment komt uit de regio?
- Hoe werk je samen met lokale boeren en producenten?
- Hoe help je klanten gezondere keuzes te maken?
- Draag je bij aan het verminderen van voedselverspilling?
- Wat is je maatschappelijke bijdrage in de wijk?
Dat zijn de maatstaven waarmee je écht kunt beoordelen of een winkel toekomstbestendig is – niet alleen economisch, maar ook ecologisch en sociaal.
De versspecialist als verbinder tussen boer en buurt
Versspeciaalzaken hebben een unieke positie in het voedsellandschap: ze zijn lokaal geworteld, ambachtelijk ingesteld en dicht bij de consument. Ze kunnen pioniers zijn in het verbinden van lokale ketens, het aanbieden van gezonde voeding, en het versterken van regionale economieën. Maar dat vraagt om een andere waardering van succes dan alleen financiële kengetallen.
De inzichten van Movares laten zien dat dit geen abstracte idealen zijn, maar concrete richtingen om op te sturen. Door maatschappelijke relevantie structureel mee te nemen in benchmarks, kunnen we ondernemers helpen zich te ontwikkelen in lijn met de echte uitdagingen van deze tijd.
Van meten naar betekenis
De Benchmark Versspeciaalzaken 2025 is niet per se verkeerd – maar wel incompleet. Het zegt iets over waar ondernemers nu staan binnen het oude model, maar weinig over waar ze naartoe kunnen of moeten groeien. Zolang we blijven meten met de instrumenten van gisteren, blijven we ook in dat verleden opereren.
Movares laat zien dat het anders kan: toekomstbestendigheid als inhoudelijk en maatschappelijk ankerpunt. Niet meten wat het makkelijkst te tellen is, maar wat er werkelijk toe doet. Dat is niet alleen inspirerender, maar ook noodzakelijk als we de versbranche willen klaarmaken voor een betekenisvolle toekomst.
Bron: Rapport Benchmark Versspeciaalzaken 2025 in opdracht van Vakcentrum, Koninklijke Nederlandse Slagers (KNS) en Vereniging van Nederlandse Visspecialisten (VNV) en https://movares.com/actueel/de-toekomst-van-de-levensmiddelenspeciaalzaken/